55 câu đố về điện cho học sinh có đáp án
Điện có mặt trong mọi ngôi nhà, từ bóng đèn, quạt máy đến chiếc điện thoại, nhưng không phải ai cũng hiểu điện hoạt động thế nào và dùng sao cho an toàn. Dưới đây là 55 câu đố về điện cho học sinh có đáp án và lời giải ngắn gọn: mạch điện, vật dẫn điện và vật cách điện, nguồn điện, sét và tĩnh điện, an toàn và tiết kiệm điện, phù hợp cho học sinh ôn môn Khoa học, Khoa học tự nhiên, giáo viên làm hoạt động khởi động và phụ huynh cùng con khám phá.
Hãy làm bài trắc nghiệm ở trên trước, sau đó đố nhau từng câu bên dưới rồi mới bấm Xem đáp án.
Câu đố cơ bản về dòng điện và mạch điện
1. Dòng điện là gì?
Dòng chuyển dời có hướng của các hạt mang điện. Trong dây kim loại, đó là các electron chuyển động theo một hướng
2. Một mạch điện đơn giản gồm những bộ phận nào?
Nguồn điện, dây dẫn, bóng đèn (thiết bị dùng điện) và công tắc. Ví dụ đơn giản nhất là chiếc đèn pin
3. Công tắc trong mạch điện có tác dụng gì?
Đóng hoặc ngắt mạch điện. Bật công tắc làm mạch kín nên đèn sáng, tắt công tắc làm mạch hở nên đèn tắt
4. Mạch điện hở là gì?
Mạch bị ngắt ở một chỗ nên dòng điện không chạy qua
5. Pin có mấy cực, đó là những cực nào?
Hai cực: cực dương (+) và cực âm (-)
6. Một viên pin tiểu AA thường có điện áp bao nhiêu?
1,5 V. Điện áp nhỏ như vậy nên pin tiểu an toàn khi chạm tay
7. Hạt mang điện tích âm trong nguyên tử tên là gì?
Electron. Hạt nhân nguyên tử chứa proton mang điện tích dương
8. Mắc hai bóng đèn nối tiếp, nếu một bóng bị cháy thì bóng còn lại thế nào?
Bóng còn lại cũng tắt. Vì mạch bị hở, dòng điện không còn đường đi
9. Các ổ cắm và đèn trong nhà được mắc nối tiếp hay song song?
Song song. Nhờ vậy tắt một đèn thì các thiết bị khác vẫn hoạt động bình thường
10. Dụng cụ nào dùng để đo cường độ dòng điện?
Ampe kế. Ampe kế được mắc nối tiếp trong mạch
11. Dụng cụ nào dùng để đo điện áp (hiệu điện thế)?
Vôn kế. Vôn kế được mắc song song với thiết bị cần đo
12. Mạng điện 50 Hz ở Việt Nam có nghĩa là gì?
Dòng điện đổi chiều 100 lần mỗi giây. 50 Hz là 50 chu kỳ mỗi giây, mỗi chu kỳ dòng điện đổi chiều 2 lần. Tìm hiểu thêm điện xoay chiều và điện một chiều
Câu đố về vật dẫn điện và vật cách điện
13. Vật dẫn điện là gì?
Vật cho dòng điện chạy qua. Ví dụ: đồng, nhôm, sắt, than chì
14. Vật cách điện là gì?
Vật không cho dòng điện chạy qua. Ví dụ: nhựa, cao su, sứ, thủy tinh, gỗ khô
15. Lõi dây điện trong nhà thường làm bằng kim loại gì?
Đồng. Đồng dẫn điện rất tốt mà giá rẻ hơn nhiều so với bạc
16. Kim loại nào dẫn điện tốt nhất?
Bạc. Nhưng bạc đắt nên ít được dùng làm dây điện
17. Vì sao dây điện được bọc một lớp nhựa bên ngoài?
Để cách điện, tránh bị giật và chập điện
18. Ruột bút chì có dẫn điện không?
Có. Ruột bút chì làm từ than chì (graphit), một chất phi kim nhưng dẫn điện được
19. Cơ thể người có dẫn điện không?
Có. Vì cơ thể chứa nhiều nước và muối khoáng, nên ta có thể bị điện giật
20. Nước máy, nước mưa có dẫn điện không?
Có. Vì trong nước có hòa tan các chất khoáng. Vì vậy tuyệt đối không chạm vào đồ điện khi tay ướt
21. Vì sao thợ điện đeo găng tay và đi ủng cao su khi làm việc?
Vì cao su là vật cách điện. Giúp ngăn dòng điện đi qua cơ thể
Câu đố về nguồn điện và đồ dùng điện
22. Nhà máy thủy điện biến năng lượng gì thành điện năng?
Năng lượng của dòng nước. Nước chảy làm quay tua-bin gắn với máy phát điện
23. Nhà máy thủy điện Hòa Bình được xây dựng trên con sông nào?
Sông Đà
24. Pin mặt trời biến đổi năng lượng gì thành điện năng?
Năng lượng ánh sáng Mặt Trời. Đây là một nguồn năng lượng tái tạo sạch
25. Kể tên một nguồn điện tạo ra từ gió.
Điện gió. Gió làm quay cánh tua-bin, kéo máy phát điện hoạt động
26. Bàn là, nồi cơm điện, ấm siêu tốc biến điện năng chủ yếu thành dạng năng lượng nào?
Nhiệt năng
27. Sợi đốt của bóng đèn sợi đốt thường làm bằng kim loại gì?
Vonfram. Vonfram có nhiệt độ nóng chảy rất cao, khoảng 3.400°C
28. Bóng đèn LED và bóng đèn sợi đốt, loại nào tiết kiệm điện hơn?
Bóng đèn LED. Bóng sợi đốt biến phần lớn điện năng thành nhiệt chứ không phải ánh sáng
29. Một "số điện" trên hóa đơn tiền điện bằng bao nhiêu?
1 kWh (ki-lô-oát giờ). Là điện năng một thiết bị công suất 1.000 W dùng trong 1 giờ
30. Nam châm điện được tạo ra như thế nào?
Cho dòng điện chạy qua cuộn dây quấn quanh lõi sắt. Ngắt điện thì nam châm điện mất từ tính. Xem thêm câu đố về từ tính
31. Có thể làm pin từ quả chanh không?
Có. Cắm một miếng đồng và một miếng kẽm vào quả chanh sẽ tạo ra điện áp nhỏ, khoảng 1 V
Câu đố về sét, tĩnh điện và điện trong tự nhiên
32. Sét là gì?
Một tia lửa điện khổng lồ. Xảy ra giữa các đám mây hoặc giữa đám mây và mặt đất
33. Tiếng sấm do đâu mà có?
Do không khí bị sét đốt nóng, giãn nở đột ngột. Sự giãn nở cực nhanh tạo thành tiếng nổ lớn
34. Tia sét nóng khoảng bao nhiêu độ?
Khoảng 30.000°C. Nóng gấp khoảng 5 lần bề mặt Mặt Trời
35. Cột thu lôi trên các tòa nhà có tác dụng gì?
Dẫn dòng điện của sét xuống đất an toàn. Nhờ vậy tòa nhà không bị sét đánh hỏng
36. Khi có giông sét, có nên đứng trú dưới gốc cây cao không?
Không. Sét thường đánh vào vật cao nhất, nên trú dưới cây cao rất nguy hiểm
37. Điện tích cùng dấu thì hút hay đẩy nhau?
Đẩy nhau. Còn điện tích trái dấu thì hút nhau
38. Vì sao vào ngày hanh khô, chạm tay vào tay nắm cửa kim loại đôi khi bị "chích" điện?
Do tĩnh điện. Cơ thể tích điện khi cọ xát với quần áo, thảm, rồi phóng điện khi chạm vào kim loại
39. Loài cá nào có thể phóng điện để săn mồi và tự vệ?
Cá chình điện. Một cú phóng điện của nó có thể đạt khoảng 600 V. Cá đuối điện cũng có khả năng này
40. Chim đậu trên dây điện vì sao không bị giật?
Vì hai chân cùng đậu trên một dây, dòng điện không đi qua cơ thể chim. Nếu chim chạm cùng lúc vào hai dây hoặc vào cột điện thì vẫn có thể bị giật
Câu đố về an toàn và tiết kiệm điện
41. Có nên thả diều gần đường dây điện không?
Không. Diều mắc vào dây điện có thể gây điện giật và chập điện
42. Có nên cắm đinh, kéo hay vật kim loại vào lỗ ổ cắm không?
Không. Kim loại dẫn điện, cắm vào ổ điện có thể bị điện giật nguy hiểm
43. Cầu chì trong mạch điện có tác dụng gì?
Tự ngắt mạch khi dòng điện quá lớn. Dây chì nóng chảy và đứt, bảo vệ thiết bị và phòng cháy
44. Thiết bị tự động ngắt điện khi có sự cố, thay cho cầu chì trong nhiều gia đình, gọi là gì?
Aptomat (cầu dao tự động)
45. Thấy dây điện bị đứt rơi xuống đất, em nên làm gì?
Tránh xa và báo ngay cho người lớn hoặc ngành điện. Không lại gần, không chạm vào dây kể cả bằng que
46. Vì sao không nên mở cửa tủ lạnh quá lâu?
Vì tủ lạnh phải chạy nhiều hơn để làm lạnh lại, tốn điện
47. Kể một cách tiết kiệm điện ở nhà.
Tắt đèn, quạt, tivi khi ra khỏi phòng. Ngoài ra nên dùng bóng LED và rút sạc khi pin đã đầy
48. Pin đã qua sử dụng có nên vứt chung với rác thường không?
Không. Pin chứa kim loại và hóa chất độc hại, nên thu gom riêng để xử lý
49. Có nên sờ vào công tắc, ổ cắm khi tay đang ướt không?
Không. Nước giúp dòng điện dễ đi qua cơ thể hơn, rất dễ bị điện giật
Câu đố về các nhà khoa học và điện
50. Nhà khoa học nào làm thí nghiệm thả diều trong cơn giông để chứng minh sét là điện?
Benjamin Franklin. Thí nghiệm năm 1752 rất nguy hiểm, không được bắt chước
51. Ai phát hiện ra hiện tượng cảm ứng điện từ, nền tảng của máy phát điện?
Michael Faraday. Ông phát hiện vào năm 1831. Xem thêm câu đố về nhà khoa học và phát minh
52. Ai đã phát triển bóng đèn sợi đốt bền, dùng được trong đời sống vào năm 1879?
Thomas Edison. Trước ông đã có nhiều người làm bóng đèn, nhưng chưa sáng được lâu
53. Nhà phát minh nào gắn liền với hệ thống điện xoay chiều?
Nikola Tesla. Điện xoay chiều dễ truyền đi xa nên được dùng phổ biến ngày nay
54. Đơn vị "vôn" được đặt theo tên nhà khoa học nào?
Alessandro Volta
55. Đơn vị điện trở "ôm" (Ω) được đặt theo tên ai?
Georg Ohm. Nhà vật lý người Đức, người tìm ra định luật Ôm
