Hơn 75 câu đố vui vật lý có lời giải
Vật lý không chỉ nằm trong sách giáo khoa mà có mặt trong mọi thứ quanh ta, từ tiếng sấm, chiếc nồi áp suất đến bầu trời xanh. Dưới đây là hơn 75 câu đố vui vật lý có lời giải, trải rộng từ lực và chuyển động, điện và từ, ánh sáng, âm thanh, nhiệt học đến các nhà vật lý nổi tiếng.
Hãy làm bài trắc nghiệm 10 câu ở trên để khởi động, sau đó thử tự trả lời từng câu bên dưới rồi mới bấm Xem đáp án. Bộ câu hỏi phù hợp cho học sinh ôn môn Khoa học tự nhiên, giáo viên làm trò chơi đầu giờ hoặc bất kỳ ai tò mò về thế giới.
Câu đố về lực và chuyển động
1. Họ của nhà bác học phát biểu 3 định luật chuyển động nổi tiếng là gì?
Newton. Isaac Newton, nhà vật lý người Anh, sinh năm 1643, tức thế kỷ 17
2. Đơn vị đo lực trong hệ SI là gì?
Newton (N)
3. Công thức của định luật II Newton là gì?
F = m × a. Lực bằng khối lượng nhân gia tốc
4. Gia tốc rơi tự do gần mặt đất xấp xỉ bao nhiêu?
Khoảng 9,8 m/s²
5. Nếu ném một quả bóng xiên lên không trung, nó bay theo đường gì?
Đường parabol. Khi bỏ qua sức cản không khí
6. Lực cản trở chuyển động khi hai bề mặt cọ xát nhau gọi là gì?
Lực ma sát. Không có ma sát, chúng ta không thể đi bộ hay cầm nắm đồ vật
7. Vì sao con tàu bằng thép nặng hàng nghìn tấn vẫn nổi trên nước?
Lực đẩy Ác-si-mét. Thân tàu rỗng chiếm chỗ một lượng nước lớn, lực đẩy của nước đủ để nâng tàu
8. Ai đã hét lên "Eureka!" khi tìm ra nguyên lý về lực đẩy của chất lỏng?
Archimedes (Ác-si-mét)
9. Ai nói câu "Hãy cho tôi một điểm tựa, tôi sẽ nâng cả Trái Đất"?
Archimedes. Câu nói về nguyên lý đòn bẩy
10. Vì sao đẩy cửa ở gần bản lề khó hơn đẩy ở tay nắm?
Cánh tay đòn ngắn hơn nên momen lực nhỏ hơn
11. Vì sao mũi đinh và lưỡi dao phải mài nhọn, sắc?
Diện tích tiếp xúc nhỏ làm áp suất lớn
12. Đơn vị đo áp suất mang tên nhà khoa học nào?
Blaise Pascal (Pa)
13. Khi tàu lượn siêu tốc lao xuống dốc, thế năng biến thành dạng năng lượng nào?
Động năng
14. Vì sao vệ tinh không rơi xuống Trái Đất?
Nó bay ngang đủ nhanh nên liên tục "rơi vòng quanh" Trái Đất. Lực hấp dẫn đóng vai trò lực hướng tâm giữ vệ tinh trên quỹ đạo
15. Định luật III Newton nói gì?
Mỗi lực tác dụng đều có một phản lực bằng độ lớn, ngược chiều. Đây là nguyên lý giúp tên lửa bay lên
16. Ai được cho là đã thả vật từ tháp nghiêng Pisa để chứng minh vật nặng và nhẹ rơi như nhau?
Galileo Galilei. Nhiều nhà sử học cho rằng đây có thể chỉ là giai thoại, nhưng kết luận của Galileo là đúng
Câu đố về điện và từ
17. Điện trở được đo bằng đơn vị gì?
Ôm (Ω)
18. Cường độ dòng điện được đo bằng đơn vị gì?
Ampe (A)
19. Hiệu điện thế được đo bằng đơn vị gì?
Vôn (V). Đặt theo tên nhà vật lý Alessandro Volta, người chế tạo pin điện đầu tiên
20. Công suất điện được đo bằng đơn vị gì?
Oát (W)
21. Định luật Ôm được viết thế nào?
U = I × R. Hiệu điện thế bằng cường độ dòng điện nhân điện trở
22. Dây dẫn điện tốt có điện trở cao hay thấp?
Thấp. Vì vậy dây điện thường làm bằng đồng
23. Vỏ dây điện thường làm bằng nhựa hoặc cao su vì sao?
Chúng là chất cách điện
24. Khi dòng điện đi tắt qua một đoạn mạch có điện trở gần bằng 0 thì gây ra hiện tượng gì?
Đoản mạch (chập mạch). Dòng điện tăng vọt có thể gây cháy nổ
25. Thiết bị nào tự ngắt mạch khi dòng điện quá lớn để bảo vệ nhà bạn?
Cầu chì hoặc aptomat (cầu dao tự động)
26. Cọ xát quả bóng bay lên tóc, bóng hút được mẩu giấy vụn. Đó là hiện tượng gì?
Nhiễm điện do cọ xát (tĩnh điện)
27. Ai phát hiện ra hiện tượng cảm ứng điện từ, nền tảng của máy phát điện?
Michael Faraday. Năm 1831
28. Nhà vật lý nào phát hiện dòng điện làm lệch kim la bàn năm 1820?
Hans Christian Ørsted. Chứng minh điện và từ có liên hệ với nhau
29. Đúng hay sai: Sắt bị nam châm hút?
Đúng. Nhưng nhôm và đồng thì không bị nam châm thông thường hút
30. Hai cực cùng tên của nam châm đặt gần nhau thì sao?
Đẩy nhau. Khác tên thì hút nhau
31. Dụng cụ nào dùng kim nam châm để chỉ hướng Bắc?
La bàn. Kim la bàn chỉ theo từ trường của Trái Đất
32. Điện dùng trong nhà ở Việt Nam là điện xoay chiều hay một chiều?
Xoay chiều (AC), 220 V, tần số 50 Hz. Xem thêm bài điện AC và DC khác nhau thế nào
33. Tần số được đo bằng đơn vị gì?
Héc (Hz). Đặt theo tên Heinrich Hertz, người chứng minh sự tồn tại của sóng điện từ
Câu đố về ánh sáng và âm thanh
34. Ánh sáng bị lệch hướng khi đi từ môi trường này sang môi trường khác gọi là hiện tượng gì?
Khúc xạ ánh sáng. Đó là lý do chiếc thìa trong cốc nước trông như bị gãy
35. Kính lúp là loại thấu kính gì?
Thấu kính hội tụ (thấu kính lồi)
36. Ánh sáng truyền trong chân không với tốc độ bao nhiêu?
Khoảng 300.000 km/s. Chính xác là 299.792.458 m/s
37. Ảnh của vật tạo bởi gương phẳng là ảnh gì?
Ảnh ảo, lớn bằng vật
38. Gương chiếu hậu ô tô, xe máy thường là loại gương gì?
Gương cầu lồi. Cho vùng nhìn thấy rộng hơn gương phẳng
39. Cầu vồng xuất hiện nhờ những hiện tượng nào?
Khúc xạ, tán sắc và phản xạ ánh sáng trong giọt nước. Xem thêm 7 sắc cầu vồng
40. Cáp quang truyền ánh sáng đi xa nhờ hiện tượng gì?
Phản xạ toàn phần
41. Vì sao hoàng hôn thường có màu đỏ cam?
Ánh sáng đi qua lớp khí quyển dày hơn, ánh sáng xanh bị tán xạ hết
42. Tia hồng ngoại có bước sóng dài hơn hay ngắn hơn ánh sáng mắt người nhìn thấy?
Dài hơn. Tia tử ngoại (UV) thì có bước sóng ngắn hơn
43. Loại bức xạ điện từ có năng lượng cao nhất là gì?
Tia gamma
44. Tai người nghe được âm thanh trong khoảng tần số nào?
Khoảng 20 Hz đến 20.000 Hz. Trên 20.000 Hz là siêu âm, dưới 20 Hz là hạ âm
45. Dơi định vị con mồi trong bóng tối bằng cách nào?
Phát sóng siêu âm và nghe tiếng vọng
46. Âm thanh phản xạ lại khi gặp vách núi gọi là gì?
Tiếng vang (tiếng vọng)
47. Vì sao kim cương lấp lánh hơn thủy tinh?
Kim cương có chiết suất rất cao nên ánh sáng phản xạ toàn phần nhiều lần bên trong
48. Lò vi sóng làm nóng thức ăn chủ yếu bằng cách nào?
Làm các phân tử nước dao động nhanh
Câu đố về nhiệt và các thể của vật chất
49. Kim loại nở ra khi nóng lên và thế nào khi nguội đi?
Co lại. Vì vậy đường ray tàu hỏa có khe hở nhỏ giữa các thanh
50. Ở áp suất bình thường, nước sôi ở bao nhiêu độ C?
100°C
51. Vì sao trên núi cao, nước sôi ở dưới 100°C?
Áp suất không khí thấp hơn. Trên đỉnh Everest nước sôi ở khoảng 70°C
52. Vì sao nước đá nổi trên mặt nước?
Nước đá có khối lượng riêng nhỏ hơn nước lỏng. Nhờ vậy cá vẫn sống được dưới lớp băng mùa đông
53. Nước có khối lượng riêng lớn nhất ở nhiệt độ nào?
Khoảng 4°C
54. Ba cách truyền nhiệt là gì?
Dẫn nhiệt, đối lưu và bức xạ nhiệt
55. Mặt Trời truyền nhiệt đến Trái Đất bằng cách nào?
Bức xạ nhiệt. Vì giữa hai nơi gần như là chân không
56. Vì sao chạm vào thanh sắt thấy lạnh hơn thanh gỗ dù cùng nhiệt độ?
Sắt dẫn nhiệt tốt hơn, lấy nhiệt từ tay nhanh hơn
57. 37°C tương đương bao nhiêu độ F?
98,6°F. Công thức: °F = °C × 1,8 + 32
58. Chất chuyển trực tiếp từ thể rắn sang thể khí gọi là hiện tượng gì?
Thăng hoa. Ví dụ: đá khô (CO2 rắn), băng phiến
59. Ngoài rắn, lỏng, khí, thể thứ tư phổ biến nhất trong vũ trụ là gì?
Plasma. Mặt Trời và các ngôi sao đều ở thể plasma
Câu đố về các nhà vật lý nổi tiếng
60. Nhà vật lý thiên tài Albert Einstein sinh ra ở nước nào?
Đức. Năm 1879, tại thành phố Ulm
61. Nhà vật lý nào gắn liền với thuyết tương đối?
Albert Einstein
62. Phương trình nổi tiếng nhất của Einstein là gì?
E = mc². Năng lượng bằng khối lượng nhân bình phương tốc độ ánh sáng
63. Người phụ nữ đầu tiên đoạt giải Nobel là ai?
Marie Curie. Bà cũng là người duy nhất đoạt Nobel ở hai lĩnh vực khoa học: Vật lý (1903) và Hóa học (1911)
64. Ai là người phát minh ra kính thiên văn đầu tiên dùng để quan sát bầu trời một cách có hệ thống?
Galileo Galilei. Năm 1609
65. Nhà khoa học nào nổi tiếng với dòng điện xoay chiều và cuộc "chiến tranh dòng điện" với Edison?
Nikola Tesla
66. Nhà vật lý khuyết tật nổi tiếng với nghiên cứu về lỗ đen và cuốn sách Lược sử thời gian là ai?
Stephen Hawking
67. Nhà vật lý Việt Nam nào là viện sĩ, nổi tiếng với các công trình về vật lý hạt cơ bản và từng đứng đầu Viện Khoa học Việt Nam?
Giáo sư Nguyễn Văn Hiệu
68. Ai được xem là cha đẻ của cơ học lượng tử với khái niệm lượng tử năng lượng năm 1900?
Max Planck. Xem thêm câu đố về vật lý lượng tử
Vật lý trong đời sống: bạn có giải thích được không?
69. Thuyền buồm di chuyển nhờ năng lượng gì?
Năng lượng gió
70. Vì sao đi trên tuyết nên dùng giày có đế rộng?
Diện tích lớn làm giảm áp suất nên không bị lún
71. Vì sao bánh xe đạp có rãnh gai?
Tăng ma sát để xe bám đường, không trơn trượt
72. Vì sao dây điện ngoài trời mùa hè thường võng xuống hơn mùa đông?
Dây kim loại nở ra khi nóng
73. Vì sao cốc nước đá để ngoài không khí lại "đổ mồ hôi" bên ngoài?
Hơi nước trong không khí ngưng tụ khi gặp mặt cốc lạnh
74. Vì sao đứng gần đường tàu khi tàu chạy nhanh qua rất nguy hiểm?
Không khí chuyển động nhanh làm giảm áp suất, có thể hút người về phía tàu. Hiệu ứng Bernoulli
75. Vì sao có thể nhìn thấy tia chớp trước khi nghe tiếng sấm?
Ánh sáng truyền nhanh hơn âm thanh gần 1 triệu lần
76. Để đo sức mạnh của gió, người ta thường dùng thang đo nào?
Thang sức gió Beaufort. Thang Beaufort chia sức gió từ cấp 0 đến cấp 12, được dùng trong các bản tin bão ở Việt Nam (có mở rộng đến cấp 17)
77. 1 pound xấp xỉ bao nhiêu gam?
Khoảng 454 gam
Comments are closed.