44 câu đố về nhà khoa học và phát minh có đáp án
Ai tìm ra penicillin, ai làm ra bóng đèn, ai sắp xếp bảng tuần hoàn? Bộ câu đố về nhà khoa học và phát minh có đáp án dưới đây gồm 44 câu hỏi về các nhà vật lý, hóa học, sinh học, thiên văn học, những phát minh thay đổi thế giới và các nhà khoa học Việt Nam. Bộ câu hỏi phù hợp cho học sinh ôn tập, giáo viên tổ chức trò chơi và phụ huynh cùng con khám phá.
Hãy làm bài trắc nghiệm ở trên trước, sau đó đố nhau từng câu bên dưới rồi mới bấm Xem đáp án.
Câu đố về các nhà vật lý nổi tiếng
1. Theo giai thoại, loại quả nào rơi xuống đã gợi cho Newton suy nghĩ về lực hấp dẫn?
Quả táo. Chính Newton kể lại chuyện táo rơi trong vườn, còn chi tiết táo rơi trúng đầu là do người đời thêm thắt
2. Công thức nổi tiếng E = mc² là của nhà khoa học nào?
Albert Einstein. Công thức cho biết khối lượng và năng lượng có thể chuyển hóa cho nhau, với c là tốc độ ánh sáng
3. Einstein đoạt giải Nobel Vật lý năm 1921 nhờ công trình nào?
Giải thích hiệu ứng quang điện. Không phải nhờ thuyết tương đối như nhiều người vẫn nghĩ
4. Nhà khoa học Hy Lạp cổ đại nào được kể là đã hét lên "Eureka!" khi bước vào bồn tắm?
Archimedes. Ông nhận ra có thể đo thể tích một vật bằng lượng nước nó chiếm chỗ, từ đó kiểm tra chiếc vương miện của nhà vua
5. Đơn vị đo lực trong hệ SI được đặt theo tên nhà khoa học nào?
Isaac Newton. 1 newton (N) là lực làm vật 1 kg tăng tốc 1 m/s mỗi giây
6. Đơn vị đo cường độ dòng điện ampe (A) được đặt theo tên ai?
André-Marie Ampère. Nhà vật lý người Pháp, một trong những người đặt nền móng cho điện từ học
7. Ai phát hiện ra hiện tượng cảm ứng điện từ năm 1831, nền tảng của máy phát điện?
Michael Faraday. Faraday chỉ ra rằng nam châm chuyển động gần cuộn dây sẽ tạo ra dòng điện
8. Galileo được kể là đã thả hai vật nặng nhẹ khác nhau từ công trình nào để chứng minh chúng rơi như nhau?
Tháp nghiêng Pisa. Nhiều nhà sử học nghi ngờ thí nghiệm này từng diễn ra, nhưng kết luận là đúng khi bỏ qua sức cản không khí
9. Năm 1913, nhà vật lý nào đưa ra mô hình nguyên tử với electron chuyển động trên các quỹ đạo xác định?
Niels Bohr. Nhà vật lý người Đan Mạch, đoạt giải Nobel Vật lý năm 1922
Câu đố về nhà hóa học và nhà sinh học
10. Nhà hóa học Pháp nào được gọi là "cha đẻ của hóa học hiện đại" và nổi tiếng với định luật bảo toàn khối lượng?
Antoine Lavoisier. Nhà khoa học Nga Lomonosov cũng nêu ý tưởng tương tự trước đó, nên sách Việt Nam đôi khi gọi là định luật Lomonosov - Lavoisier
11. Vì sao Mendeleev cố ý để trống một số ô trong bảng tuần hoàn của mình?
Để dành chỗ cho các nguyên tố chưa được phát hiện. Ông còn dự đoán đúng tính chất của chúng, như gali và germani được tìm ra sau đó. Thử ngay bài trắc nghiệm bảng tuần hoàn
12. Nguyên tố số 101 trong bảng tuần hoàn được đặt theo tên Mendeleev là nguyên tố gì?
Mendelevi (Md). Đây là nguyên tố nhân tạo, được tạo ra trong phòng thí nghiệm năm 1955
13. Marie Curie và chồng là Pierre Curie đã phát hiện hai nguyên tố phóng xạ nào?
Poloni và radi. Cả hai được công bố năm 1898. Poloni được đặt theo tên Ba Lan, quê hương của Marie Curie
14. Ai được gọi là "cha đẻ của di truyền học" nhờ các thí nghiệm lai cây đậu Hà Lan?
Gregor Mendel. Mendel phát hiện các quy luật di truyền, nhưng công trình của ông chỉ được chú ý khoảng 30 năm sau
15. Phương pháp đun nóng sữa ở nhiệt độ vừa phải để diệt vi khuẩn có hại mang tên nhà khoa học nào?
Louis Pasteur. Gọi là phương pháp thanh trùng Pasteur, giúp sữa an toàn mà không bị đun sôi
16. Năm 1885, Louis Pasteur đã thử nghiệm thành công vắc-xin phòng bệnh nguy hiểm nào trên người?
Bệnh dại. Ông tiêm cho cậu bé Joseph Meister bị chó dại cắn và cậu bé đã sống sót
17. Ai là người đầu tiên quan sát thấy vi khuẩn qua kính hiển vi tự chế vào thế kỷ 17?
Antonie van Leeuwenhoek. Ông gọi chúng là "những con vật nhỏ bé". Xem thêm lịch sử ra đời của kính hiển vi
18. Năm 1953, hai nhà khoa học nào công bố mô hình cấu trúc xoắn kép của DNA?
James Watson và Francis Crick. Mô hình dựa nhiều vào ảnh chụp tia X của nhà khoa học Rosalind Franklin
19. Alexander Fleming tình cờ phát hiện ra penicillin nhờ điều gì?
Một đĩa nuôi cấy vi khuẩn bị nhiễm nấm mốc. Ông thấy vi khuẩn quanh vết nấm mốc bị chết, từ đó tìm ra chất kháng khuẩn penicillin
Câu đố về những phát minh thay đổi thế giới
20. Ai được biết đến với bóng đèn sợi đốt bền, dùng được trong đời sống, ra đời năm 1879?
Thomas Edison. Nhiều người đã làm đèn trước đó, nhưng Edison làm ra loại đủ bền và rẻ để dùng rộng rãi
21. Ai đã cải tiến máy hơi nước vào thế kỷ 18, góp phần mở ra cuộc Cách mạng Công nghiệp?
James Watt. Đơn vị công suất oát (W) được đặt theo tên ông
22. Johannes Gutenberg nổi tiếng với phát minh nào vào giữa thế kỷ 15?
Máy in dùng chữ rời bằng kim loại. Phát minh này giúp sách được in nhanh và rẻ, lan truyền tri thức khắp châu Âu
23. Ai đã chế tạo ra pin điện đầu tiên vào năm 1800?
Alessandro Volta. Gọi là pin Volta, và đơn vị hiệu điện thế vôn (V) được đặt theo tên ông
24. Nhà phát minh nào gắn liền với hệ thống điện xoay chiều và cuộc "chiến tranh dòng điện" với Edison?
Nikola Tesla. Edison ủng hộ điện một chiều, còn điện xoay chiều cuối cùng thắng thế vì truyền đi xa tốt hơn. Đọc thêm về điện xoay chiều và điện một chiều
25. Năm 1895, Wilhelm Röntgen đã phát hiện ra loại tia nào?
Tia X. Nhờ phát hiện này, ông nhận giải Nobel Vật lý đầu tiên năm 1901
26. Ai là người phát minh ra World Wide Web (mạng toàn cầu) vào năm 1989?
Tim Berners-Lee. Ông đề xuất ý tưởng khi làm việc tại trung tâm nghiên cứu CERN ở Thụy Sĩ
27. Anh em nhà Montgolfier ở Pháp nổi tiếng với phát minh nào?
Khinh khí cầu. Năm 1783, khinh khí cầu của họ chở người bay lên trời lần đầu tiên
28. Bốn phát minh lớn của Trung Quốc cổ đại gồm những gì?
Giấy, la bàn, thuốc súng và kỹ thuật in
29. Ai phát minh ra thuốc nổ dynamite và để lại tài sản để lập nên giải Nobel?
Alfred Nobel. Giải Nobel được trao lần đầu năm 1901
30. Galileo có phải là người phát minh ra kính thiên văn không?
Không. Kính thiên văn xuất hiện ở Hà Lan năm 1608. Galileo cải tiến nó và là một trong những người đầu tiên hướng kính lên bầu trời
Câu đố về các nhà thiên văn học
31. Ai đề xuất thuyết nhật tâm, cho rằng Trái Đất quay quanh Mặt Trời, trong cuốn sách xuất bản năm 1543?
Nicolaus Copernicus. Trước đó, nhiều người tin Trái Đất đứng yên ở trung tâm vũ trụ
32. Johannes Kepler phát hiện quỹ đạo của các hành tinh quanh Mặt Trời có hình gì?
Hình elip. Không phải hình tròn hoàn hảo như người xưa vẫn nghĩ
33. Edmond Halley dự đoán đúng sự trở lại của sao chổi mang tên ông. Sao chổi này quay lại sau khoảng bao nhiêu năm?
Khoảng 75 đến 76 năm. Lần gần nhất nó xuất hiện là năm 1986, lần tới dự kiến vào năm 2061
34. Edwin Hubble đã đưa ra bằng chứng quan trọng nào về vũ trụ vào năm 1929?
Các thiên hà đang lùi xa nhau, tức vũ trụ đang giãn nở. Kính thiên văn không gian Hubble được đặt theo tên ông
35. Nhà vật lý Stephen Hawking nổi tiếng với các nghiên cứu về thiên thể nào?
Lỗ đen. Ông dự đoán lỗ đen có thể phát ra bức xạ, gọi là bức xạ Hawking
36. Kính thiên văn vũ trụ James Webb được phóng lên vào ngày nào?
Ngày 25/12/2021. Đây là kính thiên văn vũ trụ lớn nhất từng được phóng tính đến năm 2025. Xem thêm về kính thiên văn James Webb
Câu đố về nhà khoa học và người tiên phong Việt Nam
37. Nhà toán học Việt Nam nào đoạt Huy chương Fields, giải thưởng danh giá nhất ngành toán, năm 2010?
Giáo sư Ngô Bảo Châu. Ông được trao giải nhờ chứng minh Bổ đề cơ bản trong chương trình Langlands
38. Người Việt Nam đầu tiên bay vào vũ trụ là ai, vào năm nào?
Phạm Tuân, năm 1980. Ông bay trên tàu Soyuz 37 cùng phi hành gia Liên Xô và là người châu Á đầu tiên bay vào vũ trụ
39. Giáo sư bác sĩ nào nổi tiếng thế giới với phương pháp "mổ gan khô"?
Tôn Thất Tùng. Ông được xem là người đặt nền móng cho ngành ngoại khoa Việt Nam hiện đại
40. Nhà bác học thời Lê nào là tác giả bộ "Vân đài loại ngữ", được xem như một bộ bách khoa thư?
Lê Quý Đôn. Bộ sách ghi chép kiến thức về thiên văn, địa lý, thực vật, văn học và nhiều lĩnh vực khác
41. Danh y nào được tôn là "Y thánh" của Việt Nam?
Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác. Ông để lại bộ sách y học đồ sộ Hải Thượng Y tông tâm lĩnh
42. Danh y nào nổi tiếng với tư tưởng "Nam dược trị Nam nhân" (thuốc Nam chữa bệnh cho người Nam)?
Tuệ Tĩnh. Ông được tôn là ông tổ thuốc Nam
43. Bác sĩ nào đã sản xuất thành công nước lọc penicillin ở chiến khu Việt Bắc trong kháng chiến chống Pháp?
Giáo sư Đặng Văn Ngữ. Ông cũng có nhiều đóng góp lớn cho việc phòng chống bệnh sốt rét
44. Kỹ sư nào chế tạo súng bazooka và súng không giật SKZ cho quân đội Việt Nam thời chống Pháp?
Trần Đại Nghĩa. Ông là một trong những người đặt nền móng cho ngành khoa học kỹ thuật quân sự Việt Nam
