50 câu đố về ánh sáng và màu sắc có đáp án
Ánh sáng và màu sắc ở quanh ta mỗi ngày nhưng lại ẩn chứa rất nhiều điều thú vị. Dưới đây là 50 câu đố về ánh sáng và màu sắc có đáp án và lời giải ngắn, từ sự truyền thẳng, phản xạ, khúc xạ ánh sáng đến cầu vồng, bầu trời và ứng dụng trong đời sống. Bộ câu hỏi phù hợp cho học sinh tiểu học và THCS đang học môn Khoa học, Khoa học tự nhiên, cũng như giáo viên và phụ huynh muốn tổ chức trò chơi đố vui.
Hãy làm bài trắc nghiệm ở trên trước, sau đó đố nhau từng câu bên dưới rồi mới bấm Xem đáp án.
Câu đố cơ bản về ánh sáng
1. Vật tự phát ra ánh sáng được gọi là gì?
Nguồn sáng. Ví dụ Mặt Trời, ngọn nến đang cháy, bóng đèn đang bật
2. Mặt Trăng có phải là nguồn sáng không?
Không. Mặt Trăng chỉ hắt lại ánh sáng của Mặt Trời, nên nó là vật được chiếu sáng
3. Khi nào mắt ta nhìn thấy một vật?
Khi có ánh sáng từ vật đó truyền vào mắt ta. Vì vậy trong phòng tối hoàn toàn ta không nhìn thấy gì
4. Trong môi trường trong suốt và đồng tính như không khí, ánh sáng truyền theo đường nào?
Đường thẳng. Đây là định luật truyền thẳng của ánh sáng, học trong chương trình Khoa học tự nhiên lớp 7
5. Vì sao phía sau một vật chắn sáng lại có bóng tối?
Vì ánh sáng truyền thẳng nên không vòng ra phía sau vật được. Vùng không nhận được ánh sáng từ nguồn sáng chính là bóng tối
6. Ánh sáng có truyền được trong chân không không?
Có. Khác với âm thanh, ánh sáng đi qua khoảng chân không của vũ trụ để đến Trái Đất
7. Vật cho gần như toàn bộ ánh sáng đi qua, như kính cửa sổ, gọi là vật gì?
Vật trong suốt
8. Vật chỉ cho một phần ánh sáng đi qua và ta không nhìn rõ phía sau, như kính mờ, gọi là vật gì?
Vật trong mờ. Còn vật không cho ánh sáng đi qua, như tấm gỗ, gọi là vật cản sáng
9. Ánh sáng hay âm thanh đi nhanh hơn?
Ánh sáng. Ánh sáng nhanh hơn âm thanh trong không khí gần 900.000 lần, vì thế ta luôn thấy tia chớp trước khi nghe tiếng sấm
10. Ánh sáng từ Mặt Trăng đến Trái Đất mất khoảng bao lâu?
Khoảng 1,3 giây. Mặt Trăng cách Trái Đất trung bình khoảng 384.000 km
11. "Năm ánh sáng" là đơn vị đo gì?
Khoảng cách. Là quãng đường ánh sáng đi được trong một năm, khoảng 9.460 tỷ km, thường dùng trong thiên văn học
Câu đố về phản xạ và khúc xạ ánh sáng
12. Theo định luật phản xạ ánh sáng, góc phản xạ so với góc tới thế nào?
Bằng nhau
13. Ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng có đặc điểm gì?
Ảnh ảo, lớn bằng vật và cách gương một khoảng bằng vật. Ảnh ảo nghĩa là không hứng được trên màn chắn
14. Vì sao chữ AMBULANCE trên đầu xe cứu thương thường được viết ngược?
Để tài xế xe phía trước đọc đúng chữ qua gương chiếu hậu. Gương đảo ngược trái phải nên chữ ngược sẽ hiện ra thành chữ xuôi
15. Gương chiếu hậu của xe máy, ô tô thường là loại gương gì?
Gương cầu lồi. Gương cầu lồi cho vùng nhìn thấy rộng hơn gương phẳng cùng kích thước
16. Phía sau bóng đèn pin có một loại gương giúp chiếu sáng xa. Đó là gương gì?
Gương cầu lõm. Gương cầu lõm biến chùm sáng tỏa ra từ bóng đèn thành chùm gần song song
17. Vì sao nhìn từ trên bờ, đáy hồ nước trông nông hơn thực tế?
Do ánh sáng bị khúc xạ khi đi từ nước ra không khí. Đọc thêm hiện tượng ánh sáng bị bẻ cong
18. Kính lúp là loại thấu kính gì?
Thấu kính hội tụ. Thấu kính hội tụ có phần giữa dày hơn phần rìa
19. Người bị cận thị thường đeo kính có loại thấu kính gì?
Thấu kính phân kỳ. Thấu kính phân kỳ có phần giữa mỏng hơn phần rìa, giúp ảnh rơi đúng trên võng mạc
20. Ngày nắng nóng, mặt đường nhựa ở xa trông như có vũng nước. Vì sao?
Do ánh sáng bị khúc xạ qua các lớp không khí nóng lạnh khác nhau. Đó là ảo ảnh, thứ ta thấy thực ra là hình ảnh của bầu trời
21. Cáp quang truyền tín hiệu Internet đi rất xa nhờ hiện tượng nào?
Phản xạ toàn phần. Ánh sáng bị phản xạ liên tục bên trong sợi thủy tinh mà gần như không thoát ra ngoài
Câu đố về màu sắc và cầu vồng
22. Theo cách gọi quen thuộc, cầu vồng có những màu nào?
Đỏ, cam, vàng, lục, lam, chàm, tím. Thực tế cầu vồng là một dải màu liên tục, xem thêm bảy màu sắc của cầu vồng
23. Muốn thấy cầu vồng, ta phải đứng như thế nào so với Mặt Trời?
Quay lưng về phía Mặt Trời. Cầu vồng hiện ra ở phía đối diện Mặt Trời, nơi có màn mưa hoặc hơi nước
24. Cầu vồng thường xuất hiện vào lúc nào trong ngày?
Sáng sớm hoặc chiều muộn. Khi Mặt Trời ở thấp trên bầu trời và có mưa ở phía đối diện
25. Ở cầu vồng chính, màu nào nằm ở mép trong cùng?
Màu tím. Màu đỏ nằm ở mép ngoài cùng
26. Khi có cầu vồng kép, thứ tự màu của cầu vồng thứ hai mờ hơn thế nào?
Ngược lại với cầu vồng chính. Vì ánh sáng phản xạ hai lần trong giọt nước thay vì một lần
27. Trộn ánh sáng đỏ với ánh sáng lục ta được màu gì?
Màu vàng. Đây là cách trộn màu ánh sáng, khác với trộn màu sơn
28. Trộn ánh sáng đỏ, lục và lam với độ sáng như nhau ta được màu gì?
Màu trắng
29. Máy in màu dùng ba màu mực cơ bản nào?
Xanh lơ (cyan), hồng sẫm (magenta) và vàng. Thêm mực đen nữa là thành hệ màu CMYK
30. Vật màu trắng hắt lại những màu ánh sáng nào?
Hầu hết mọi màu. Ngược lại, vật màu đen hấp thụ gần như mọi màu
31. Nhìn một chiếc lá xanh lục qua tấm kính lọc màu đỏ, ta thấy chiếc lá màu gì?
Gần như đen. Kính đỏ chỉ cho ánh sáng đỏ đi qua, mà lá xanh lục hắt lại rất ít ánh sáng đỏ
32. Vì sao nhiều loại lá cây chuyển sang vàng, đỏ vào mùa thu?
Diệp lục bị phân hủy, để lộ ra các sắc tố vàng cam, một số cây còn tạo thêm sắc tố đỏ. Xem thêm tại sao lá cây chuyển màu vào mùa thu
Câu đố về ánh sáng trên bầu trời
33. Vì sao lúc bình minh và hoàng hôn bầu trời có màu đỏ cam?
Ánh sáng phải đi qua lớp khí quyển dày hơn nên phần lớn ánh sáng xanh tím bị tán xạ mất. Phần còn lại đến mắt ta chủ yếu là ánh sáng đỏ và cam
34. Đứng trên Mặt Trăng vào ban ngày, bầu trời có màu gì?
Màu đen. Mặt Trăng gần như không có khí quyển để tán xạ ánh sáng
35. Vì sao mây thường có màu trắng?
Các giọt nước trong mây tán xạ đều mọi màu ánh sáng. Mọi màu trộn lại cho ta màu trắng
36. Vì sao mây trước cơn mưa lại có màu xám đen?
Mây rất dày nên chặn bớt phần lớn ánh sáng, chỉ ít ánh sáng xuyên xuống tới mắt ta
37. Nhật thực xảy ra khi nào?
Khi Mặt Trăng nằm giữa Mặt Trời và Trái Đất, che khuất Mặt Trời. Không bao giờ được nhìn thẳng vào Mặt Trời khi xem nhật thực nếu không có kính chuyên dụng
38. Khi nguyệt thực toàn phần, Mặt Trăng thường có màu gì?
Màu đỏ đồng. Ánh sáng đỏ bị khí quyển Trái Đất bẻ cong và chiếu vào Mặt Trăng, nên người ta hay gọi là "trăng máu"
39. Cực quang ở vùng gần hai cực Trái Đất do đâu mà có?
Do các hạt mang điện từ Mặt Trời va chạm với các chất khí trong khí quyển
40. Vì sao nước biển sâu thường có màu xanh lam?
Nước hấp thụ ánh sáng đỏ mạnh hơn ánh sáng lam. Ngoài ra mặt biển còn phản chiếu màu của bầu trời
Câu đố về ánh sáng trong cuộc sống
41. Cây xanh dùng năng lượng ánh sáng để làm gì?
Quang hợp. Cây tạo ra chất hữu cơ từ nước và khí carbon dioxide, đồng thời thải ra khí oxy
42. Tế bào nào trong võng mạc giúp mắt người phân biệt màu sắc?
Tế bào nón. Còn tế bào que giúp ta nhìn được khi trời tối nhưng không phân biệt rõ màu
43. Khi gặp ánh sáng mạnh, đồng tử (con ngươi) co lại hay giãn ra?
Co lại. Để giảm lượng ánh sáng đi vào mắt
44. Vì sao mới bước vào phòng tối ta chưa thấy gì, một lúc sau mới dần nhìn rõ?
Mắt cần thời gian thích nghi với bóng tối. Đồng tử giãn ra và các tế bào que dần nhạy hơn với ánh sáng yếu
45. Dạng mù màu phổ biến nhất khiến người ta khó phân biệt cặp màu nào?
Đỏ và lục
46. Tia cực tím (UV) trong ánh nắng có thể gây hại gì?
Gây cháy nắng, hại da và mắt. Vì vậy nên dùng kem chống nắng, đội mũ và đeo kính râm khi nắng gắt
47. Ánh sáng nhìn thấy chỉ là một phần nhỏ của loại sóng nào?
Sóng điện từ. Cùng họ với sóng vô tuyến, tia hồng ngoại, tia tử ngoại, tia X và tia gamma
48. Camera nhiệt nhìn thấy người trong bóng tối nhờ thu loại bức xạ nào?
Tia hồng ngoại. Cơ thể ấm luôn phát ra tia hồng ngoại, đọc thêm những điều cần biết về tia hồng ngoại
49. Đom đóm phát sáng nhờ đâu?
Nhờ một phản ứng hóa học trong cơ thể. Hiện tượng này gọi là phát quang sinh học, ánh sáng tạo ra gần như không kèm nhiệt
50. Pin mặt trời biến năng lượng ánh sáng thành dạng năng lượng nào?
Điện năng
